Waterschap neemt elf maatregelen met één doel: waterlast voorkomen in de regio

DEN BOSCH | Het weer wordt steeds extremer. Daardoor neemt het risico op overstromingen in de regio ’s-Hertogenbosch toe. Om grote wateroverlast te voorkomen, is het Programma Howabo (Hoogwateraanpak Brabant Oost) opgesteld. Dit plan bestaat uit 11 maatregelen. Daarmee kunnen we in noodsituaties 36 miljoen kuub water opvangen - vergelijkbaar met bijna 15.000 olympische zwembaden!

Het ontwerp van dit plan ligt vanaf nu tot en met 27 mei ter inzage(verwijst naar een andere website) (opent in nieuw venster). Iedereen kan reageren. Ook zijn er inloopbijeenkomsten waar we het plan toelichten. Bijna 2.200 inwoners uit de regio dachten eerder mee over deze opgave via een online raadpleging. Het gaat om keuzes die de leefomgeving van veel Brabanders raken, want ruimte en budget zijn niet oneindig.

Waarom deze regio kwetsbaar is
De regio ’s-Hertogenbosch ligt op het laagste punt van Oost-Brabant. Hier komen de Aa en de Dommel samen en stromen uit in de Maas. Vanuit het zuiden stroomt veel water die kant op. Als de Maas al hoog staat, kan het water van de Aa en de Dommel moeilijk weg. Daardoor kunnen deze beken overstromen, mogelijk tot aan Boxtel. Dit kan leiden tot een paar centimeters water op straat, en op sommige plekken zelfs tot een meter of meer. Maar ook bij 20 tot 30 centimeter water ontstaat al veel schade aan woningen, bedrijven, landbouw en natuur. Ook belangrijke wegen voor hulpdiensten kunnen (wekenlang) onder water komen te staan.

11 maatregelen, één doel
Om dat te voorkomen, werken de waterschappen Aa en Maas en De Dommel samen met de gemeenten ‘s-Hertogenbosch, Vught, Heusden, Sint-Michielsgestel en Boxtel, provincie Noord-Brabant en Rijkswaterstaat. Samen hebben zij het Programma Howabo opgesteld. De 11 maatregelen, verspreid over Oost-Brabant, hebben één duidelijk doel: grote wateroverlast voorkomen. Al is dat bij extreem weer helaas nooit helemaal uit te sluiten. De maatregelen zijn gericht op water vasthouden én bergen (tijdelijk opslaan) op de juiste plekken, het flexibeler afvoeren ervan en slimmer sturen. “We versterken het watersysteem door eerder uitgevoerde maatregelen te verbeteren, en nieuwe technische oplossingen toe te voegen”, vertelt Peter van Dijk, dagelijks bestuurder bij waterschap Aa en Maas. “Zo verkleinen we de risico’s snel en bereiden ons voor op wat nodig is in de toekomst.”

Voorbeelden van maatregelen
Eén van de maatregelen is een nieuw gemaal in de Henriettewaard. Bij hoog water gaan de spuisluizen bij Crèvecoeur nu dicht, waardoor het water van de beken niet meer naar de Maas kan. Met een nieuw gemaal met extra pompen kan dat straks wel. De exacte locatie van dit gemaal bepalen we nog. Ook passen we de waterbergingsgebieden bij het Engelermeer en het Bossche Broek aan. Met nieuwe ‘inlaten’ en dijkverbeteringen kan hier méér en sneller water worden opgevangen. Deze aanpassingen maken ook een volgende maatregel mogelijk: het inrichten van de Bokhovense Polder als waterbergingsgebied. Daarnaast zijn aanpassingen voorzien aan het Wilhelminakanaal in het Grote Pand. Dit deel van het kanaal ligt tussen Helmond en Haghorst (sluis IV). Door de kades iets te verhogen en te verlengen, kan het waterpeil tijdelijk iets hoger staan zonder risico’s. Zo kan het kanaal meer water afvoeren.

Alle maatregelen in het plan zijn nodig, voor nu en richting 2050. “Stap voor stap bouwen we aan een veiliger watersysteem”, zegt Vincent Lokin, dagelijks bestuurder bij De Dommel. “Grote ruimtelijke maatregelen kosten al snel 10 tot 15 jaar om te realiseren. Tegelijk neemt het risico op overstromingen door klimaatverandering toe. Daarom starten we met de maatregelen die snel veel effect hebben, zoals het nieuwe gemaal en de aanpassingen aan de waterbergingen.”