Nieuwe tentoonstelling in Nationaal Monument Kamp Vught: Who Cares?

Wat gebeurde er tijdens de Tweede Wereldoorlog met mensen die afhankelijk waren van psychiatrische zorg of verstandelijke gehandicaptenzorg? En wie keek er naar hen om toen de zorg steeds verder onder druk kwam te staan? De tijdelijke tentoonstelling ‘Who Cares?’ vertelt aan de hand van historische objecten, persoonlijke verhalen en kunstwerken over patiënten en zorgverleners in bezet Nederland en Nazi-Duitsland.

Nog steeds worden in tijden van crisis kwetsbare mensen vaak het hardst geraakt en over het hoofd gezien. Daarom verdienen hun verhalen over angst, wanhoop, veerkracht en volharding een permanente plek in ons collectieve geheugen.

‘Who Cares?’ belicht de verhalen van deze mensen en van de zorgprofessionals. Zo is er het verhaal van een arts die met een witte vlag een vuurgevecht doorkruist om de mensen in zijn zorginstelling te beschermen. En het verhaal van de Joodse verpleegster die kan onderduiken maar vastberaden bij haar patiënten blijft. Maar ook het verhaal van de ingrijpende evacuaties van duizenden patiënten in Nederland.

Zorg die overeind bleef

Daarnaast stelt en beantwoordt de tentoonstelling vragen zoals: hoe sterk was de zorg in Nederland? Bezweek die onder de druk of wist het gruwelijkheden te voorkomen? En wat betekende dit voor patiënten en hulpverleners in de geestelijke gezondheidszorg en de verstandelijk gehandicaptenzorg? Doordat zorgverleners in opstand kwamen tegen de bezetter bleef de zorg in Nederland, moeizaam maar zeker, overeind.

Jeroen van den Eijnde over ‘Who Cares?’: “Nationaal Monument Kamp Vught hecht eraan ook verhalen te vertellen en door te geven die onderbelicht zijn gebleven. Deze expositie gaat over zo’n groep en over belangrijke thema’s die de kern raken van ons herinneringscentrum – zoals terreur, vervolging, verzet.

De tentoonstelling vertelt indringende verhalen van mensen die in de verdrukking kwamen en deels vervolgd werden. Maar ook van verplegend en ander personeel dat voor hen opkwam, en zich verzette.”

Audiotour door Splinter Chabot

Bij de tentoonstelling hoort een audiotour die is ingesproken door Splinter Chabot. Hij neemt je mee langs de verhalen en vraagt zich hardop af: ‘Wat zijn de blinde vlekken van onze huidige samenleving? In de instellingen vroeger, waren er verschillende vormen van opvang: voor mensen uit hogere en voor mensen uit lagere klassen. Nu zouden we dat krankzinnig en onrechtvaardig vinden, maar toen blijkbaar niet.’

‘Who Cares?’ is in navolging van Museum van de Geest te zien in Nationaal Monument Kamp Vught. De tentoonstelling is te bezoeken van 16 oktober tot 30 mei.

De tentoonstelling ‘Who Cares?’ is geïnitieerd en ontwikkeld door Museum van de Geest. De herplaatsing bij NM Kamp Vught is mogelijk gemaakt door de financiële ondersteuning van Vriendenkring Nationaal Monument Kamp Vught en Beschermers Monument Kamp Vught.