Begraafplaats Orthen: laatste rustplaats voor bisschoppen
Historie 1.346 keer gelezenDEN BOSCH | De Bossche Omroep plaatst een serie met verhalen over bijzondere graven op begraafplaats Orthen. De enige begraafplaats in de stad is de laatste rustplaats van vele Bosschenaren, bekend en minder bekend. En achter elk graf schuilt een verhaal.
door Lisette Broess-Croonen
Wanneer je de huidige ingang van de begraafplaats inloopt, zie je in de verte de bisschopskapel. Deze kapel is in 1882 gebouwd als grafkapel voor bisschop Zwijsen. Via de achterkant van de kapel is er toegang tot de crypte, waar meerdere bisschoppen zijn bijgezet.
Joannes Zwijsen werd in 1794 geboren in Kerkdriel. Na de lagere school, ging hij enkele jaren naar de Franse School in Reek en later naar de Latijnse school in Uden en Helmond. Hij voltooide zijn priesteropleiding aan het grootseminarie van Herlaer in Sint-Michielsgestel. In 1853 werd Zwijsen formeel bestuurder van het bisdom ’s-Hertogenbosch en ook aartsbisschop van Utrecht. In zijn leven heeft hij meerdere weeshuizen, kloosterordes en armbesturen opgericht en was hij van grote invloed op het katholieke onderwijs.
Zwijsen was goed bevriend met koning Willem II. De koning zat enkele jaren in Tilburg als opperbevelhebber van de tegen België gemobiliseerde troepen. Zwijsen was in die stad toen pastoor. In 1863 overleefde de bisschop een moordaanslag. Waarom deze heeft plaatsgevonden is nooit duidelijk geworden. Hij woonde toen in Haaren, waar hij een huis had laten bouwen. Na de moordaanslag verhuisde hij naar het door hem gestichte klooster van de fraters. Een jaar later vestigde hij zich in Den Bosch. In 1868 stopte hij als aartsbisschop van Utrecht, maar hij bleef wel aan als bisschop van Den Bosch. In 1877 overleed Zwijsen en werd hij begraven op Orthen.
Zwijsen had twee congregaties gesticht: de Congregatie van Zusters van Liefde van Tilburg (1832) en de Fraters van O.L. Vrouw Moeder van Barmhartigheid van Tilburg (1844). Door deze congregaties en het bisdom Den Bosch werd de bouw van de kapel bekostigd. De architect van de kapel was Lambert Hezenmans, een bekende Bossche beeldhouwer. De zeskantige kapel is gemetseld in kruisverband. Op het schilddak staat een dakruiter die in 2005 een klokje kreeg. Aan de noordzijde is de toegang tot de kapel en aan de zuidzijde de toegang tot de crypte. In de achterzijde van de crypte zijn de bisschoppen bijgezet, aan de zijwanden andere kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders. De kapel is een rijksmonument, onder andere vanwege het historisch belang als laatste rustplaats van Bossche bisschoppen.
