Bekende Bosschenaren: kunstschilder Jheronimus Bosch
Historie 1.946 keer gelezenDEN BOSCH | Den Bosch is een eeuwenoude stad met een geschiedenis waar veel mensen deel van hebben uitgemaakt. In deze serie komen mensen aan bod die een rol hebben gespeeld in de historie van de stad. Een grote of een kleine rol, een stad kan alleen bestaan door de mensen die er wonen.
door Lisette Broess-Croonen
De meest bekende, Bosschenaren aller tijden, is ongetwijfeld de kunstschilder Jheronimus (Jeroen) Bosch. Het werk van één van de beroemdste kunstschilders van ons land, was heel anders dan dat van tijdgenoten. Veel plekken in de stad herinneren aan de man die beroemde schilderijen maakte als de ‘Tuin der Lusten’ en ‘De Hooiwagen’.
Hoe beroemd hij ook was, veel is nog onbekend over Bosch. Hij is omstreeks 1450 geboren als Jheronimus van Aken. Zijn familie was een toonaangevende schildersfamilie en er wordt aangenomen dat Bosch zijn opleiding kreeg in het atelier van zijn vader. Het gezin groeide op in ‘de kleine winst’, een pand aan de Markt. In 1481 trouwde Bosch met Aleid van de Meervenne. Via dit huwelijk kon hij verhuizen naar een prestigieus pand aan de andere kant van de Markt, vlakbij het stadhuis. Hier heeft hij waarschijnlijk zijn nieuwe atelier gesticht.
Vanaf 1490 nam Bosch zijn nieuwe achternaam aan. Dit wijst er mogelijk op dat hij ook buiten Den Bosch bekend was. Liefhebbers van zijn werk waren onder andere hertogen van Nassau, de Spaanse koning Filips II en geestelijken in Venetië.
In de werken van Bosch speelde het geloof een grote rol. Andere schilders vertolkten meestal de hemel, maar Bosch schilderde vaak het kwade vaak door duivels en vreemde demonen te gebruiken. Hij ging dan ook de geschiedenis in als ‘den duvelmakere’. Hij gaf op fantasievolle wijze invulling aan de religie en zonden van de mens. Door de vervreemdende elementen die hij gebruikte, dachten veel mensen dat hij krankzinnig was of verdovende middelen gebruikte. De ingewikkelde symboliek van Bosch is nog steeds stof voor discussie onder kunstkenners.
Vijfentwintig schilderijen zijn met zekerheid aan Bosch toe te schrijven. De kunstenaar had veel navolgers waardoor het soms lastig is om met zekerheid te zeggen of een schilderij een echte Bosch is. Ook beroemde schilders als Pieter Breugel en Salvador Dali werden geïnspireerd door de Bosschenaar. Zijn schilderijen hangen over de hele wereld, maar in 2016 kwamen ze naar Den Bosch voor de speciale tentoonstelling ter ere van zijn vijfhonderdste sterfjaar.
Bronnen: wikipedia, canonnederland en npokennis.
