Bossche kunstuitleen gaat met de tijd mee

‘’s-Hertogenbosch is rijk met een eigen kunstuitleen’

‘s-HERTOGENBOSCH – In 1955 zag de eerste kunstuitleen in Nederland het levenslicht; de Stichting Beeldende Kunst (SBK) in Amsterdam, opgericht door beeldend kunstenaar Pieter Kooistra. Vanaf de jaren 60 ontstonden steeds meer kunstuitlenen in de rest van het land, waaronder in 1984 in ‘s-Hertogenbosch. Ondanks het feit dat de hoogtijdagen voorbij zijn en veel kunstuitlenen inmiddels de deuren hebben moeten sluiten, is de Bossche kunstuitleen – gevestigd aan de Zuid-Willemsvaart – anno 2017 nog springlevend.

Door Astrid Berkhout

Kunstenaars Herman Morren en Lex Bardie zijn de initiatiefnemers van de Bossche kunstuitleen. “We hebben er meteen voor gekozen de activiteiten vanuit een stichting, Stichting Kunstenaar & Konsument, te organiseren”, vertelt Lex Bardie gedreven. Verwar hen vooral niet met de kunstuitleen die jaren gevestigd was in het Kruithuis en later het Stedelijk Museum en Bibliotheek ‘s-Hertogenbosch; deze is in 2014 reeds opgeheven. “Op het hoogtepunt had iedere grote stad een eigen kunstuitleen, vaak gesubsidieerd door provincie of gemeente. Door het verhuren van werk van kunstenaars hoopte men de verkoop te bevorderen. De kentering kwam toen de economische crisis toesloeg én subsidies werden stopgezet door een terugtrekkende overheid. Velen konden het hoofd niet meer boven water houden en moesten gedwongen de deuren sluiten. Tegenwoordig zijn wij nog een van de zeer weinige niet-commerciële kunstuitlenen in Nederland, in totaal zijn er nog zes. Wij hebben nooit subsidie ontvangen en houden onze eigen broek op.”

Voor en door kunstenaars
“We zijn er echt voor en door kunstenaars. Als kunstenaar moest ik vroeger zelf naar kunstuitlenen in steden als Gouda, Amsterdam en Eindhoven. Om later het merendeel weer te mogen ophalen. Om die reden zijn we zelf begonnen met een mobiele uitleen in o.a. Uden, Berkel-Enschot, Helmond, Boxtel en Zaltbommel. Steeds op een zondag, met zo’n 300 kunstwerken, van 12.00 tot 17.00 uur en 1 op 1 getoond. Het was een enorme operatie om dat steeds voor elkaar te krijgen. Ik werd niet voor niets gekscherend ‘Circus Lex’ genoemd. Zo is het langzaam steeds verder gegroeid.” Dat is mede dankzij de vrijwilligers die zich al sinds het begin inzetten voor Stichting Kunstenaar & Konsument. “Momenteel zijn er nog steeds 20 vrijwilligers bij betrokken. Dat zijn niet alleen kunstenaars, er zijn ook andere mensen bij gekomen die het bijvoorbeeld gewoon leuk vinden om in de winkel te staan.”

Met de tijd meegaan
“We begonnen ooit in het Lombardje, om leegstand tegen te gaan. Na verschillende omzwervingen kwamen we echter aan de Zuid-Willemsvaart terecht. Het enige jammere is dat niet iedereen ons daar weet te vinden. Helaas wordt er in de nieuwe bewegwijzering niet verwezen naar de kunstuitleen dus voorlopig zal dat ook niet veranderen. Gelukkig hebben we een trouw, vast publiek dat hier al vele jaren komt.” De kunstuitleen gaat sowieso met de tijd mee. “We hebben een nieuwe website waar van iedere aan ons verbonden kunstenaar minimaal 1 werk op staat, zodat we een goede indruk kunnen geven van onze uitgebreide collectie. Deze omvat momenteel 1.500 werken, afkomstig van 470 kunstenaars uit het hele land. Van figuratief tot abstract, van schilderijen tot grafiek. De collectie wisselt regelmatig om het interessant te houden voor onze klanten. Het staat echt bomvol in de winkel, wie wil kan hier uren rondsnuffelen. In september gaan we verbouwen omdat we de achterruimte willen betrekken bij het geheel. We krijgen dan wellicht ruimte om exposities te houden.”

Bestaansrecht
“Sommige mensen komen echt om de maand een nieuw werk lenen, anderen huren al jaren hetzelfde werk. Vaak kopen ze het op een gegeven moment gewoon, omdat ze er verliefd op zijn geworden. Het aantal uitleningen zit inmiddels weer in de lift, dus we doen het best goed. Maar het kan natuurlijk altijd beter. Of we als kunstuitleen nog steeds bestaansrecht hebben? Zeker! Sowieso als podium voor kunstenaars om hun werk te laten zien. Maar ook om het grote publiek op een vrijblijvende manier te laten kennismaken met kunst in alle soorten en maten.”

Meer informatie is te vinden op www.kunstuitleendenbosch.info.