‘De val van de stad was een keerpunt in de oorlog tegen Spanje’

DEN BOSCH | In 2029 is het 400 jaar geleden dat het tot dan toe onneembaar geachte ‘s-Hertogenbosch in 1629 werd belegerd en veroverd door de Republiek der Zeven Verenigde Nederland onder leiding van Prins Frederik Hendrik van Oranje in de Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje. Bosschenaar Rob van de Laar organiseert samen met Wim Kievits uit Vught, en met medewerking van gemeentes en stichting De Groene Vesting, in aanloop naar het herdenkingsjaar 2029 jaarlijks een herdenking.

Van de Laar vertelt: “In de aanloop naar de herdenkingsactiviteiten van deze grootse belegering tijdens de Tachtigjarige Oorlog hebben wij het plan opgevat om jaarlijks rondom de datum van de tekening van het capitulatieverdrag met de stedelijke autoriteiten, 14 september, aandacht hieraan te besteden en wel op de locatie waar Prins Frederik Hendrik zijn hoofdkwartier vestigde en waar de capitulatieverdragen zijn getekend: Kasteel Maurick te Vught. Op die manier wordt, naar wij hopen, de aandacht voor deze herdenking in 2029 in toenemende mate getrokken. Zo willen wij deze gebeurtenissen en de gevolgen voor het voetlicht te brengen. De eerste keer zal zijn aanstaande woensdag 13 september.”

‘Brabant verscheurd’
Van de Laar vertelt over de verovering van de stad: “De gevolgen voor het oude Hertogdom Brabant waren groot. De stad kwam in Hervormde handen, het katholieke geloof werd dan wel niet verboden maar dan toch onderdrukt, Het oude Hertogdom Brabant raakte verscheurd in tweeën én deze verovering betekende hét keerpunt in de tachtigjarige oorlog. Op de plaats waar een beslissende bom ontplofte, in het bastion Vught, staat een monument met de betekenisvolle tekst: ‘Hier werd de veste overmand. Hier brak met ’t Hertogdom de band – Maar Braband bleef sijn eyghen land.’ De belegering trok belangstelling tot ver over de grenzen. Niet alleen voor Brabant maar ook voor het verloop van de tachtigjarige oorlog en uiteindelijk de Vrede van Munster in 1648 was de belegering van de stad ’s-Hertogenbosch zeer belangrijk.”

‘Keerpunt in de oorlog’
De Belgische historicus prof. dr. René Vermeir schrijft daarover in zijn publicatie ‘In staat van oorlog: Filips IV en de Zuidelijke Nederlanden, 1629-1648’: “In het jaar 1629 was pijnlijk duidelijk geworden dat Spanje veel kracht had verloren, terwijl het in 1625 machtiger dan ooit leek, met de verovering van Breda, het Braziliaanse Bahía en het verslaan van de Engelsen in Cádiz. De Republiek daarentegen had bewezen een grote belegering te kunnen laten slagen en tegelijkertijd een invasie te kunnen stoppen. Het was een keerpunt in de oorlog. De opvolgende jaren tot aan de Vrede van Münster in 1648 wist de Republiek nog belangrijke steden als Maastricht en Breda te veroveren. Spanje heeft nog geprobeerd weer successen te boeken, maar slaagde daar niet meer in. Dat blijkt ook uit de gunstige voorwaarden voor de Republiek bij de Vrede van Münster.”

Programma
Het programma van de eerste herdenking op 13 september ziet er als volgt uit. Van 09.45 tot 12.50 uur is er een lezingencyclus met als onderwerpen de militaire opzet van het beleg, de berichtgeving in de couranten van die tijd, een uitleg over de teksten van de capitulatieverdragen en een voordracht over de betekenis van dit beleg voor de verdere loop van de Tachtigjarige Oorlog. De voordrachten worden aangevuld met gedichten die in en rond 1629 zijn geschreven naar aanleiding van de belegering. Na afloop is er een mogelijkheid om een speciale 17e eeuwse lunch te nuttigen. Het middagprogramma bestaat uit re-enactments van 17e eeuwse ambachten, muziek en militairen waaronder een voorstelling van de mogelijke wijze waarop de ondertekening van het verdrag destijds heeft plaatsgevonden. Het middagprogramma is vrij toegankelijk. Voor het volledige programma en opgave tot deelname aan het ochtendprogramma en/of lunch, neem een kijkje op de website
www.degroenevesting.nl/
symposium-woe-13-sept/